Operacja raka prostaty: robotyczna czy otwarta przy BMI≥35?

Jak BMI ≥35 wpływa na przebieg operacji raka prostaty?

Zwiększa złożoność zabiegu i ryzyko powikłań okołooperacyjnych.
U osób z otyłością częściej występują trudności z dostępem do pola operacyjnego i dłuższy czas znieczulenia. W operacjach z dostępu minimalnie inwazyjnego gruba ściana brzucha i tłuszcz wewnątrz jamy mogą utrudniać zakładanie trokarów i widoczność w miednicy. W operacji otwartej większa ilość tkanki tłuszczowej zwiększa uraz tkanek i ryzyko problemów z gojeniem. Dodatkowo rośnie ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i powikłań oddechowych, zwłaszcza przy pozycji z głową w dół i odmy otrzewnowej. Mimo to, przy doświadczonym zespole i dobrym przygotowaniu, rak prostaty operacja może być przeprowadzona bezpiecznie.

Czy robotyczna prostatektomia jest bezpieczniejsza przy BMI ≥35?

Często daje korzystniejszy przebieg okołooperacyjny niż operacja otwarta.
Chirurgia robotyczna to małe nacięcia, powiększenie obrazu i bardzo precyzyjne narzędzia. U osób z otyłością przekłada się to zwykle na mniejszy uraz tkanek, mniejsze ryzyko powikłań ran i szybszą mobilizację. Trzeba jednak liczyć się z dłuższym czasem operacji oraz większymi wymaganiami oddechowymi w trakcie zabiegu. Konieczna jest też dostępność sprzętu i doświadczonego zespołu. Wyniki onkologiczne pozostają porównywalne między metodami, gdy operuje zespół z odpowiednim doświadczeniem.

Kiedy otwarta prostatektomia jest lepsza przy dużej masie ciała?

Gdy istnieją przeciwwskazania do metod małoinwazyjnych lub wymagana jest rozległa rekonstrukcja.
Dostęp otwarty rozważa się u chorych z ciężkimi chorobami oddechowymi lub sercowymi, które nie pozwalają na bezpieczne ułożenie z głową w dół i wytworzenie odmy. Może być preferowany przy rozległych zrostach po licznych operacjach jamy brzusznej, dużych przepuklinach brzusznych czy w trudnych anatomicznie warunkach miednicy. O wyborze decyduje ocena ryzyka przez urologa i anestezjologa oraz realne korzyści dla bezpieczeństwa zabiegu.

Jakie powikłania są częstsze po prostatektomii u osób otyłych?

Częściej obserwuje się powikłania ran i problemy zakrzepowo-oddechowe.
U chorych z BMI ≥35 rośnie ryzyko:

• zakażeń i słabego gojenia rany pooperacyjnej, zwłaszcza po dostępie otwartym,
• zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej,
• powikłań oddechowych po znieczuleniu,
• większego ubytku krwi,
• limfoceli po usunięciu węzłów chłonnych,
• przepuklin w miejscach nacięć,
• zakażeń układu moczowego.

Powrót pełnej kontroli moczu może zająć więcej czasu, a oszczędzenie nerwów odpowiedzialnych za wzwód bywa trudniejsze technicznie, choć możliwe przy doświadczonym zespole.

Jak przygotować się do zabiegu przy wysokim BMI?

Kluczowe są prehabilitacja, optymalizacja chorób towarzyszących i plan opieki po operacji.
W praktyce pomaga:

• niewielka, stabilna redukcja masy ciała oraz dieta o odpowiedniej podaży białka,
• wyrównanie cukrzycy, nadciśnienia i bezdechu sennego, w tym regularne używanie aparatu CPAP, jeśli jest zalecony,
• odstawienie papierosów i ograniczenie alkoholu,
• codzienny, umiarkowany ruch oraz ćwiczenia oddechowe,
• rozpoczęcie treningu mięśni dna miednicy z fizjoterapeutą,
• dbałość o skórę w fałdach i profilaktykę otarć,
• omówienie z zespołem strategii przeciwzakrzepowej i planu znieczulenia.

Indywidualna lista badań i przygotowań powstaje podczas kwalifikacji anestezjologicznej i urologicznej.

Jak wygląda rekonwalescencja po operacji robotycznej i otwartej?

Po metodzie robotycznej zwykle krótsza i łagodniejsza, po otwartej często dłuższa i bardziej obciążająca.
Po zabiegu małoinwazyjnym zwykle szybciej wraca się do chodzenia i samodzielności, a ból związany z raną jest mniejszy. Po dostępie otwartym gojenie rany trwa dłużej i częściej wymaga kontroli opatrunków. W obu metodach ważne są wczesna mobilizacja, ćwiczenia oddechowe, trening mięśni dna miednicy oraz stopniowy powrót do aktywności. Kontrola PSA i wyników histopatologicznych prowadzi dalsze decyzje o leczeniu uzupełniającym. Tempo rekonwalescencji jest indywidualne i zależy od kondycji sprzed operacji.

Czy redukcja masy ciała przed zabiegiem zmniejsza ryzyko powikłań?

Tak, nawet umiarkowana poprawa masy ciała i kondycji obniża ryzyko i ułatwia gojenie.
Krótki, rozsądny program redukcji wagi, poprawa wydolności i kontroli chorób przewlekłych zmniejsza ryzyko zakrzepicy, powikłań ran i problemów oddechowych. Nie zaleca się drastycznych diet ani nagłych zmian tuż przed operacją. Plan redukcji i aktywności warto uzgodnić z dietetykiem i lekarzem prowadzącym.

Jak podjąć decyzję o metodzie operacyjnej przy BMI ≥35?

Decyzja powinna wynikać ze wspólnej oceny ryzyka, możliwości technicznych i celów leczenia.
Pod uwagę bierze się stopień zaawansowania raka, choroby towarzyszące, budowę ciała, wcześniejsze operacje, dostępność technologii i doświadczenie zespołu. W wielu przypadkach preferuje się metodę minimalnie inwazyjną, także z użyciem systemu robotycznego. Zdarzają się jednak sytuacje, w których bezpieczniejszy będzie dostęp otwarty. Pomaga lista pytań na wizytę: jaki jest plan onkologiczny, jakie są ryzyka w mojej sytuacji, jak wygląda profil powikłań w danym ośrodku i jak przygotować się do szybkiej rekonwalescencji.

Świadomy wybór metody zwiększa poczucie bezpieczeństwa i wpływa na komfort powrotu do zdrowia. Wysokie BMI nie wyklucza skutecznego leczenia, ale wymaga starannego przygotowania i doświadczonego zespołu.

Umów konsultację, aby wybrać metodę operacji przy BMI ≥35 i otrzymać indywidualny plan przygotowania oraz rekonwalescencji.