Jak rozpoznać raka macicy przy krwawieniu pomenopauzalnym?

Krwarzysz po menopauzie i zastanawiasz się, co to oznacza? To częsty powód niepokoju. I słusznie, bo każde krwawienie po roku bez miesiączki wymaga oceny u ginekologa. W tym tekście dowiesz się, kiedy krwawienie może sugerować rak macicy, jakie badania są potrzebne i co zrobić od razu.

Krwawienie pomenopauzalne ma wiele przyczyn. Najczęstsza to zanikowe endometrium. Bywa też, że odpowiada polip lub przerost błony śluzowej. Rzadziej przyczyną jest rak trzonu macicy, czyli rak endometrium. Właśnie dlatego ważne jest szybkie i uporządkowane działanie.

Jakie objawy w krwawieniu pomenopauzalnym powinny niepokoić?

Niepokoi każde plamienie lub krwawienie po menopauzie, nawet jednorazowe. Wyższe ryzyko sugerują powtarzające się epizody, obfity krwotok lub krwawienie z dużymi skrzepami. Uwagę zwraca też wodnista, różowa lub krwista wydzielina z pochwy, szczególnie jeśli pojawiła się nagle. Dodatkowe sygnały to ból w podbrzuszu, osłabienie, zawroty głowy lub oznaki niedokrwistości. Objawy te nie potwierdzają raka macicy, ale wymagają pilnej diagnostyki.

Kiedy krwawienie po menopauzie sugeruje rak macicy?

Ryzyko rośnie, gdy krwawienie nawraca, towarzyszy mu wodnista wydzielina lub gdy obecne są czynniki ryzyka, na przykład otyłość czy cukrzyca. Podejrzenie jest większe, jeśli w USG przezpochwowym widać pogrubiałe lub nieregularne endometrium. Wysoka czujność jest wskazana u kobiet stosujących tamoksyfen oraz z zespołem Lyncha. Ostateczne rozpoznanie daje tylko badanie tkanki endometrium.

Jakie badania wykonuje ginekolog przy krwawieniu pomenopauzalnym?

• Wywiad i badanie ginekologiczne z oceną wziernikową szyjki i pochwy.
• USG przezpochwowe z pomiarem grubości endometrium i oceną jamy macicy.
• Cytologia szyjki macicy i testy w kierunku infekcji, jeśli są wskazania.
• Histeroskopia diagnostyczna, gdy USG sugeruje polip lub zmianę ogniskową.
• Biopsja endometrium (np. pipelle) lub wyłyżeczkowanie jamy macicy do badania histopatologicznego.
• Badania laboratoryjne, na przykład morfologia krwi, gdy krwawienie jest obfite.

Co oznacza grubość endometrium w USG przezpochwowym?

U kobiet po menopauzie cienka „linia” endometrium przemawia za niskim ryzykiem raka macicy. Pogrubienie lub obraz niejednorodny zwiększa ryzyko zmian wymagających pobrania wycinka. Znaczenie ma także charakter przerostu, obecność płynu w jamie macicy oraz zmiana ogniskowa sugerująca polip. U kobiet na hormonalnej terapii zastępczej interpretacja zależy od schematu leczenia. Niezależnie od pomiaru, utrzymujące się krwawienie wymaga dalszej diagnostyki.

Kiedy konieczne jest wyłyżeczkowanie lub biopsja endometrium?

• Gdy endometrium jest pogrubiałe lub ma nieregularny obraz w USG.
• Gdy krwawienie nawraca mimo cienkiego endometrium.
• Gdy pobranie materiału cieńszą kaniulą było niemożliwe lub wynik jest niejednoznaczny.
• Gdy stosowany jest tamoksyfen lub występują czynniki wysokiego ryzyka.
• Gdy USG sugeruje polip lub zmianę ogniskową, szczególnie z towarzyszącym krwawieniem.

Jak odróżnić raka trzonu macicy od innych przyczyn krwawienia?

Rozstrzyga badanie histopatologiczne. Pewne cechy mogą jednak naprowadzać. Atrofia endometrium zwykle daje skąpe plamienia i cienki obraz endometrium. Polip endometrialny częściej powoduje nieregularne, przerywane plamienia i zmianę ogniskową w USG. Przerost endometrium często wiąże się z równomiernym pogrubieniem błony śluzowej. Krwawienie „kontaktowe” po współżyciu może sugerować zmiany szyjki. W raku endometrium częste bywa wodniste, krwiste upławianie się i pogrubiałe, niejednorodne endometrium. Potwierdzenie daje wynik z biopsji.

Które czynniki ryzyka zwiększają szansę rozwoju raka endometrium?

• Wiek po menopauzie.
• Otyłość i mała aktywność fizyczna.
• Cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.
• Brak ciąż lub niepłodność, zespół policystycznych jajników.
• Długotrwała stymulacja estrogenowa bez równowagi progesteronu, także estrogenowa terapia bez gestagenu.
• Tamoksyfen stosowany w leczeniu raka piersi.
• Wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza.
• Zespół Lyncha i wywiad rodzinny nowotworów jelita grubego lub endometrium.

Co warto zrobić natychmiast przy krwawieniu po menopauzie?

Najlepiej jak najszybciej umówić wizytę u ginekologa. Wskazane jest wykonanie USG przezpochwowego i, jeśli trzeba, pobranie wycinka endometrium. W przypadku nasilonego krwotoku z osłabieniem lub zawrotami głowy wskazana jest pilna pomoc w trybie nagłym. Dobrze przygotować listę stosowanych leków, w tym leków przeciwkrzepliwych i hormonalnych. Nie ma potrzeby stosować leków ani globulek bez wcześniejszej konsultacji. Wczesna diagnostyka pozwala szybko wykluczyć groźne przyczyny lub wcześnie wykryć raka macicy, co poprawia szanse na skuteczne leczenie.

Krwawienie po menopauzie zawsze wymaga sprawdzenia. USG przezpochwowe i ocena endometrium są dziś dostępne i precyzyjne, a rozpoznanie potwierdza histopatologia. Wczesna reakcja to mniej stresu i lepsze rokowania. Warto działać szybko i świadomie.

Umów pilną konsultację ginekologiczną i wykonaj USG przezpochwowe, jeśli wystąpiło krwawienie po menopauzie.